قلمو

آشنایی با انواع قلموهای نقاشی
اگر به هنر نقاشی علاقه‌مند هستید یا به تازگی وارد دنیای جذاب آن شده‌اید، انتخاب قلمو مناسب نقاشی یکی از مهم‌ترین قدم‌ها برای خلق اثری باکیفیت است. هر نوع قلمو کارکرد خاصی دارد؛ از زیرسازی و ایجاد بافت گرفته تا ظریف‌کاری و سایه‌پردازی. در این مقاله به معرفی انواع قلموهای کاربردی در تکنیک‌های مختلف مانند اکریلیک، رنگ روغن، آبرنگ، نقاشی روی سفال و … می‌پردازیم تا بتوانید ابزار مناسب سبک خود را پیدا کنید.
1. قلمو تخت (Flat Brush)
کاربرد: قلمو تخت مناسب زیرسازی، بک گراند و سطوح بزرگ

تکنیک مورد استفاده: رنگ روغن، اکریلیک، میکس مدیا

این نوع قلمو را حتما باید داشته باشید و تنها می توانید ۳ شماره از آن را تهیه کنید یک ریز، متوسط و درشت. شماره پیشنهادی که بسیار پرکاربرد است ۱۲ می باشد و برای قلمو زمینه سایز ۸۰ پزکاربرد است.

این نوع قلمو دارای موهای صاف و تخت است و برای کارهایی که به ظرافت بالایی نیاز ندارند، بسیار مناسب است. برای زمینه‌سازی در نقاشی‌های بزرگ یا بک‌گراندهای رنگی، این قلمو بهترین گزینه است.
2. قلمو سرکج (Angle Brush)
کاربرد: قلمو سرکج برای کشیدن خطوط زاویه‌دار و فرم‌های هندسی

تکنیک: آبرنگ، اکریلیک

زاویه‌دار بودن سر این قلمو کنترل دقیق‌تری روی حرکت قلم می‌دهد و برای طراحی اشکال زاویه‌دار و خطوط دقیق ایده‌آل است. قلمو سرکج جزو قلمو فرعی به حساب می آید و هم به صورت تک و هم ست 5عددی قابل خریداری است.
3. قلمو زبان‌گربه‌ای یا انگشتی (Filbert Brush)
کاربرد: قلمو زبان گربه ای برای محوکردن لبه‌ های گرد و فرم های منحنی و ایجاد سایه های تنالیته ای تکنیک: رنگ روغن و سیاه قلم

این قلمو ترکیبی از تخت و گرد است و برای محو کردن لبه‌ها و ایجاد بافت‌های نرم و طبیعی به‌ویژه در چهره‌سازی و رنگ روغن استفاده می‌شود.
4. قلمو شمشیری (Dagger Brush)
کاربرد: قلمو شمشیری مخصوص کشیدن گلبرگ، برگ و بوته و حرکات آزاد 

تکنیک: آبرنگ

این نوع قلمو شبیه قلمو تخت است اما دارای موهایی بلندتر و لبه زاویه دار است. برای حرکات خلاقانه و طراحی های خاص در آبرنگ کاربرد زیادی دارد. و اگر فقط قصد خرید یک شماره را دارید پیشنهاد من شماره های نزدیک به شماره ۱ است.
5. قلمو سرگرد (Round Brush)
کاربرد: قلمو سرگرد برای جزییات، ریزه‌کاری و طراحی دقیق

تکنیک: آبرنگ، اکریلیک، نقاشی روی سفال

شماره‌های صفر، ۴، ۸، ۱۴ این نوع قلمو پرکاربرد است. قلمو سرگرد نوک باریکی دارد و برای طراحی خطوط دقیق، چهره، تار مو، و جزئیات در نقاشی های طبیعت ایده‌آل است.
6. لاینر یا شاخه‌زنی (Liner Brush)
کاربرد: قلمو لاینر مخصوص دورگیری و طراحی خطوط بسیار ظریف، کشیدن شاخه درختان، تار مو و …

لاینر نوعی از قلمو سرگرد با موهایی بلندتر و نازک است و برای طراحی خطوط پیوسته، جزئیات دقیق و طراحی مناظر طبیعت مثل پر پرندگان بسیار محبوب است و در همه ی تکنیک ها حتی دورگیری در مینیاتور کاربرد دارد. شماره‌های ۰ یا دوصفر این قلمو برای ظریف‌کاری، و شماره ۱ برای بافت استفاده می شود.
7. قلمو ماپ (Mop Brush)
کاربرد: قلمو محوکن برای محوسازی در سیاهقلم ، ترکیب رنگ ، زیرسازی برای تکنیک خیس در خیس در آبرنگ کاربرد دارد.

تکنیک مورد استفاده : سیاه‌قلم، آبرنگ، رنگ روغن

این قلمو شبیه براش رژگونه است و موهای نرم و پرحجمی دارد و برای ترکیب رنگ‌ها و محوکردن خطوط مرزی بین دو رنگ عالی است.
8. قلمو سه گوش (Triangular Brush)
کاربرد: قلموی سه‌گوش یا مثلثی، یکی از طراحی‌های نوین در دنیای ابزار نقاشی است. این قلمو با نوک تیز و بدنه‌ی زاویه‌دار خود، قابلیت بسیار خوبی برای کنترل حرکات دارد. برای تکنیک‌های مختلف از جمله آبرنگ، رنگ روغن، اکریلیک و حتی نقاشی روی سفال می‌توان از آن استفاده کرد. به‌دلیل تنوع سطح تماس با بوم، برای طراحی‌های دقیق و فرم‌دهی مناسب است.

برای اطلاعات بیشتر از نحوه انتخاب قلمو به ویژه در تکنیک آبرنگ به سایت Blick مراجعه کنید.

⸻
نکات تکمیلی برای انتخاب و نگهداری قلمو:
• از کاردک برای ترکیب رنگ‌ها استفاده کنید، نه قلمو.

• عمر مفید یک قلمو معمولاً ۲ تا ۳ سال است، اگر به‌درستی نگهداری شود.

• برندهای پیشنهادی:

• پارس آرت و پارس آرتیست: کیفیت متوسط به بالا

• رویال: مناسب برای مبتدی‌ها

• خرم و رهاورد : برندهای داخلی با کیفیت قابل قبول
مو، دسته و جنس قلموها
برای کسب بهترین نتیجه نقاشی، جنس مو، طول دسته و سختی آن‌ها نقش کلیدی دارند:

– مو طبیعی (Natural Hair)

• قلمو سرگرد با مو طبیعی عالی برای آبرنگ است؛ به‌خاطر جذب بالای آب، کنترل و ظرافت بیشتری فراهم می‌کند.

– مو مصنوعی (Synthetic Hair)

• مناسب همه تکنیک‌ها، از آبرنگ و اکریلیک تا رنگ روغن. دوام بالا و نگهداری آسان، بدون نیاز به مراقبت ویژه دارد .

– مو زبر (Hog bristle)

• برای سیاه قلم و گاها رنگ روغن و اکریلیک مناسب است، مخصوصاً در زیرسازی و پوشش‌های قوی؛ اما برای جزییات دقیق، انتخاب مناسبی نیست.

– مو نرم

• در تکنیک‌هایی مثل آبرنگ و گاها سیاه‌قلم، مهم است و برای انتقال لطیف رنگ مطلوب است.

⸻
📏 طول دسته قلمو
• دسته کوتاه: مناسب تکنیک‌هایی که کنترل نزدیک‌تر لازم است (مانند آبرنگ، گواش).

• دسته بلند: مناسب نقاشی بر روی بوم و کارهایی که فاصله از سطح رنگ مهم است (مانند رنگ روغن و اکریلیک در مقیاس بزرگ)

با انتخاب قلموی مناسب از میان این اشکال خاص، می‌توانید کنترل بیشتری روی کیفیت خط، ترکیب رنگ‌ها و فرم‌های هنری خود داشته باشید. این ابزارها مخصوصاً برای هنرمندانی که وارد فاز پیشرفته‌تر نقاشی می‌شوند، بسیار کاربردی و ضروری هستند. فراموش نکنید هنگام خرید، به نوع تکنیک، جنس مو و ارگونومی دسته نیز توجه داشته باشید.
نتیجه‌گیری
برای داشتن نتیجه حرفه‌ای در نقاشی، شناخت انواع قلمو و کاربرد آن‌ها حیاتی است. اگر در ابتدای مسیر هنری‌تان هستید، بهتر است با ست‌های پایه شامل قلمو تخت و سرگرد شروع کنید. هنرمندان باتجربه نیز می‌توانند با افزودن قلموهای خاص مانند شمشیری(قلمو مناسب تکنیک آبرنگ) و ماپ، خلاقیت و تکنیک‌های پیشرفته‌تر را به کار خود اضافه کنند.