پاستل چیست؟ راهنمای کامل انتخاب و خرید انواع پاستل (گچی، روغنی و برندها)
پاستل یکی از محبوبترین ابزارهای هنری در دنیا است. رنگدانههای زنده و درخشنده، ترکیب پذیری بالا و کنترل عالی و آسان روی سطح، نقاشی با پاستل را به انتخابی جذاب برای هنرجویان و هنرمندان حرفهای تبدیل کرده است. در این مطلب، هر آنچه لازم است درباره انواع پاستل، تفاوت پاستل گچی و روغنی، تکنیکها، مراحل نقاشی با پاستل و معرفی بهترین برندها بدانید، بهصورت کامل بررسی شده است.
تاریخچه کوتاه پاستل
هرچند استفاده از رنگدانههای پودری به دوران ماقبل تاریخ برمیگردد، پاستل مدرن در قرن ۱۷ ساخته شد و در قرن ۱۸ مورد توجه قرار گرفت. هنرمندان بزرگی مثل دگا، مانه، رنوار و تولوز لوترک آثار ماندگاری با پاستل خلق کردند. دگا حتی پاستل را با مواد مختلف ترکیب میکرد تا بافتها و جلوههای تازهای بسازد؛ تکنیکی که امروز هم در بین هنرمندان رواج دارد.
پاستل چیست؟
واژه «پاستل» از زبان ایتالیایی pastello به معنی «خمیر رنگی» گرفته شده است. پاستل ترکیبی از پودر رنگدانه خالص و چسب طبیعی است که به صورت قلمی یا مکعبی تولید میشود. پاستلها خشک هستند، نیازی به آب، قلممو یا پالت ندارند و بهراحتی قابل حملاند.
ویژگیهای پاستل
• رنگهای درخشان و زنده
• قابلیت ترکیب رنگها روی کاغذ
• ایجاد بافتی مخملی و نرم
• ماندگاری بالا در صورت نگهداری درست(پاستل روغنی را در گرما، کنار شوفاژ یا زیر آفتاب نگذارید؛ چون بهدلیل داشتن موم، سریع نرم میشود و ممکن است آب شود.)
• بدون نیاز به ابزار زیاد
• آسیبپذیری در برابر لمس یا ضربه (به همین دلیل بهتر است از اسپری فیکساتیو یا قاب شیشهای استفاده شود)
انواع پاستل
پاستل در سه گروه اصلی تولید میشود که هرکدام کاربرد و بافت خاص خود را دارند.
پاستل گچی
پاستل گچی یا Soft/Hard Pastel بافتی خشک و پودری دارد و بهراحتی محو میشود. کارهایی که نیاز به ترکیب رنگ سریع، بافت نرم و مخملی و سایهزنی ظریف دارند را با پاستل گچی نقاشی کنید.
جدیدا پاستل گچی برند لویتان و Rambrant معروف شده اند که پاستل نرم تا متوسط تولید میکنند و برای نقاشی با پاستل گچی حرفه ای مناسب هستند.
پاستل روغنی
پاستل روغنی از رنگدانه، موم، روغن و در برخی برندها عسل ساخته میشود.
این پاستل بافت چربتر و روانتری دارد و نتیجه نهایی آن شبیه رنگ روغن است. پاستل روغنی دیرتر محو میشود و کیفیت برند در عملکرد آن نقش بسیار مهمی دارد. پس حتما برای نقاشی با پاستل روغنی حرفه ای برند را درنظر بگیرید.
پاستل مدادی
به شکل مداد چوبی است و برای طراحی جزئیات و خطوط ریز کاربرد دارد. این نوع پاستل تمیزتر و راحتتر برای کارهای دقیق است و با سایر پاستلها ترکیب میشود.
خرید بهترین مدادپاستل برای طراحی چهره
تفاوت پاستل گچی و پاستل روغنی
تفاوت این دو نوع پاستل فقط در ظاهر نیست؛ بلکه در بافت، روش اجرا، کیفیت ترکیب رنگها، و حتی حس نقاشی اختلاف زیادی دارند.
پاستل گچی از رنگدانههای پودری به همراه صمغ ساخته شده و بنابراین بافت آن خشکتر و پودریتر است. به همین دلیل: • خیلی راحت محو میشود
• روی کاغذ بهخوبی مینشیند
• حالت نهایی آن مات و شبیه مدادرنگی است
•دست و نوک انگشتان را حین محوکردن گچی و رنگی میکند
• اختلاف بین برندهای مختلف آن زیاد نیست منظور اینکه برای شروع از برندهای معمولی تر مثل پژواک هم میتوانید استفاده کنید.
در مقابل، پاستل روغنی با موم، روغن و گاهی عسل ترکیب شده و بافت چرب و صیقلیتری دارد. بنابراین:
• سختتر محو میشود مگر اینکه برند باکیفیت باشد
• بافت نهایی آن شبیه رنگ روغن است
• تفاوت کیفیت در برندهای مختلف آن بسیار زیاد است
• روی کاغذ طراحی ۱۳۰ تا ۱۶۰ گرم مثل کاغذ پارس و کاغذهای مشابه بهترین نتیجه را میدهد
انتخاب کاغذ مناسب برای پاستل
در نقاشی با پاستل، بافت کاغذ اهمیت زیادی دارد. پاستل گچی روی سطح زبر بهتر مینشیند. بهترین گزینهها:
• مقوای جیر فرانسوی: کیفیت بالا، خواب مناسب و شفافیت رنگ
• مقوای جیر ایرانی: مناسب برای طرحهای گل، میوه و حیوانات
• مقوای کانسون ۱۶۰ گرمی: برای کارهای عمومی و مبتدیها رنگهای شیری یا کرمی بهترین گزینه برای زمینه هستند.
• مقوا اشتنباخ یا فابریانو رنگی
برای پاستل روغنی بهترین انتخاب دفتر طراحی ۱۲۷گرم یا ۱۳۷گرم است. البته بر روی کاغذ پارس، مقوا اشتنباخ و گاهی برای ترکیب با رنگ روغن، روی مقوا رنگ روغن و بوم هم به خوبی مینشیند.
تکنیکها و نکات حرفهای کار با پاستل روغنی
۱. تفاوت کیفیت در برندهای پاستل روغنی خیلی زیاد است
برخلاف پاستل گچی، که اختلاف برندها کم است، در پاستل روغنی کیفیت نقش بسیار مهمی دارد و روی موارد زیر تأثیر میگذارد:
• نرمی و روان بودن
• محو شدن
• ترکیب شدن روی کار
• قدرت پوشانندگی
• رنگدهی
۲. مشکل رایج بعضی برندها
مثلاً در برخی پاستلها (مثل برخی سریهای پاستل روغنی آریا آرتیست)، رنگها ممکن است متفاوت باشند:
• بعضی خیلی نرم
• بعضی خیلی سفت
این موضوع باعث میشود کار یکدست نباشد و هنرمند مجبور شود تکنیک لایهگذاری را هوشمندانهتر انجام دهد.
با تمرین بیشتر و ساخت کالیته رنگی، بهتدریج متوجه میشوید کدام رنگهای پاستل شما نرمتر هستند و کدامیک بافت سفتتری دارند.
3. ترتیب صحیح لایهگذاری برای داشتن ترکیب رنگ حرفهای:
• اول رنگهای سفت را برای لایه اول بزنید
• بعد رنگهای نرم را روی آن اضافه کنید این کار باعث میشود رنگها بهتر روی هم بنشینند.
۴. پیشنهاد حرفهای خرید جعبه بزرگتر
در پاستل روغنی امکان ترکیب رنگ محدود است، پس بهتر است:
• جعبه ۴۸ رنگ یا بیشتر خریداری کنید.
پیشنهاد: خرید پاستل روغنی ۴۸ رنگ آریا آرتیست
• رنگ سفید اضافه همیشه داشته باشید (در پنتل 50 رنگ، دو عدد سفید داخل بسته وجود دارد
چرا که برای روشن تر کردن رنگ ها بسیار استفاده میشود. توجه کنید که رنگ سفید باید لایه آخر باشد.
۵. اگر پاستل خیلی سفت بود چکار کنیم؟
دو راهحل حرفهای:
• کمی از آن را با کاردک بتراشید و روی کار قرار دهید
• یا با فندک خیلی کم گرم کنید تا نرمتر شود و رنگ پس بدهد.
لازم به ذکر است روشهای محو کردن پاستل روغنی شامل استفاده از انگشت، گوشپاککن بدنه چوبی، محوکن و در برخی مواقع حتی مقدار کمی روغن بزرک است.
آموزش گام به گام نقاشی با پاستل گچی
۱. طرح مورد نظر را انتخاب کرده و بهآرامی با مداد پاستل روی کاغذ بکشید.
۲. رنگهای اصلی را با توجه به طرح انتخاب کنید.
۳. از بالای صفحه شروع کرده و بهتدریج به پایین بیایید.
۴. برای سایهزنی، فشار دست را تغییر دهید تا عمق ایجاد شود.
5. رنگها را مستقیماً روی کاغذ با انگشت یا براش نرم ترکیب کنید.
6. برای رنگهای روشن برعکس تکنیک پاستل روغنی، ابتدا از پاستل سفید استفاده کنید.
7. پس از پایان کار، نقاشی را با اسپری فیکساتیو یا قاب شیشهای محافظت کنید.
درکل تکنیک نقاشی با پاستل، تکنیک سرعتی با ابزار کم به حساب می آید و از عیب های آن می توان به پخش شدن رنگ و لکه دار شدن محیط و حساسیت برای بعضی ها به لمس پاستل اشاره کرد.
معرفی بهترین برندهای پاستل (روغنی و گچی)
در این بخش، چند برند و مدل معروف پاستل را معرفی میکنیم که هم موجود هستند و هم کیفیت خوبی دارند.
